Türk ve Yunan Dışişleri Bakanları’nın gergin basın toplantısının gerisinde yatan sebepler ve muhtemel sonuçları neler?

Türk ve Yunan Dışişleri Bakanları’nın gergin basın toplantısının gerisinde yatan sebepler ve muhtemel sonuçları neler?

“Osmanlı tokadı” mı yoksa “ezip geçti” mi?

Aslında hiç biri değil.

Canlı yayın yapan kameralar önünde tartışma biçimini alan 33 dakikalık bu kelam düellosu bir “ilk” de olmadı.

Bu türlü bir kelam düellosu, hem de daha üst seviyede, 7 Aralık 2017’de Atina’da yaşandı.

Recep Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı sıfatıyla gerçekleştirdiği birinci Atina ziyaretinde Yunanistan Cumhurbaşkanı Prokopis Pavlopoulos tarafından kabulü sırasında geçen “Lozan Anlaşması” ile ilgili tartışma da canlı yayın yapan kameraların önünde 40 dakika sürmüştü.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias’ın Ankara’da, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile düzenlenen basın toplantısında söyledikleri Türkiye’de “yakışıksız, hadsizlik” olarak algılandıysa da; Yunanistan’da “delikanlılık, açık yüreklilik” olarak değerlendirildi.

Birebir yorumlar ve karşılıklı suçlamalar, dört yıl evvel Cumhurbaşkanları ortasında yaşanan gerginlikten sonra da yapılmıştı.

Halbuki bundan evvel perde gerisinde yapılan müzakerelerde tarafların karşılıklı görüşleri diplomatik nezaket çerçevesinde lisana getirilir; “içerdeki mümkün sürtüşmelerin dışarıya vurulmamasına” itina gösterilirdi.

Artık ise içeride esen yapan hava, dışarıda fırtınaya dönüştü.

Edindiğimiz bilgilere nazaran Ankara’da Dendias’ın hem Erdoğan hem de Çavuşoğlu ile görüşmelerinde de, heyetler ortası görüşmelerde de “samimiyet, dostluk ve diplomatik nezaket” hakimdi.

Düzenlenecek basın toplantısında da görüşmelerin “olumlu ve yapan geçtiği” iletisinin verilmesinde mutabık kalınmıştı.

Lakin Dendias’ın Çavuşoğlu’nun birinci konuşmasından sonra kullandığı sert tabirler ve Çavuşoğlu’nun tıpkı tonda verdiği karşılıkların bu “olumlu havaya” zıt düştüğü, salondaki hayrete düşen dinleyicilerin yüzlerinden anlaşılıyordu.

Adeta “nefs-i müdafaa ve karşı saldırı” halini alan ve birbirlerinin ülkelerine yönelik suçlamaların da yapıldığı bu hararetli atışmadan sonra Türk basınında “Çavuşoğlu’nun Dendias’a haddini bildirerek Osmanlı tokadı attığı”; Yunan basınında ise “Dendias’ın Çavuşoğlu’na dersini vererek ezip geçtiği” yorumları yapıldı.

Kendi sözlerine nazaran “dostlukları” uzun yıllara dayanan ve birbirlerine hâlâ “Dostum Niko” ve “Dostum Mevlüt” diye hitap eden Çavuşoğlu ile Dendias ortasındaki bağlantıların bu sürtüşmeden sonra bozulup bozulmayacağı şimdi bilinmiyor.

Bilinen tek şey, iki ülke ortasında güvensizlikten kaynaklı görüş ayrılıklarının olduğu.

Parti içindeki milliyetçi kanada ileti mı?

Dendias’ın bu beklenmedik çıkışlarının Yunanistan’da niye bu kadar beğenildiği sorusuna gelince:

Yunan kamuoyu, TV, radyo ve gazetelerden her gün Türkiye ile ilgili haber bombardımanına tutuluyor. Örneğin Selanik’teki değil de; Türkiye’deki salatalık fiyatlarının kaç liraya çıktığına kadar Türkiye’de olup bitenler aktarılıyor.

Üstüne üstlük Türkiye’de resmi ya da gayriresmi ağızlardan Yunanistan’a yönelik suçlamalar ya da askeri tatbikatlar, haber bültenlerinin bir numaralı konusu oluyor.

Dendias’ın “Yunanistan’ın Türkiye ile ilgili şikayetlerini” -hem de Ankara’nın göbeğinde- lisana getirmesi; Yunan kamuoyunda ve bilhassa milliyetçi etraflarda “Şikayetlerimiz Türk kamuoyuna da direkt duyurulmuş oldu” havası estirdi.

Birebir vakitte Türkiye’nin Yunanistan’la ilgili şikayetleri de Çavuşoğlu’nun ağzından Yunan kamuoyu tarafından öğrenilmiş oldu.

Dendias’ın, bu beklenmedik ve Yunan diplomasisinde nadiren rastlanan çıkışlarının Başbakan Kiryakos Miçotakis tarafından tavsip edilip edilmediği üzere soru işaretleri ise birebir anda basına sızdırılan ve “hükümet çevrelerine” dayandırılan “Başbakan’ın bilgisi dahilinde olduğu” bilgisi ile bastırıldı.

Bu da, Miçotakis’in bunu, başkanı olduğu Yeni Demokrasi Partisi içindeki milliyetçi kanadın başını çeken eski başbakanlardan Andonis Samaras’ın “milli hususlarda yükselttiği sesini kesmek yaptığı” yorumlarını beraberinde getirdi.

Lakin nereden bakılırsa bakılsın, bu son olay Türk-Yunan ilgilerinde ivme yakalama uğraşlarına ve Çavuşoğlu-Dendias ortasında geçen sıcak görüşmeye gölge düşürmüş oldu.

Her iki ülkedeki diplomatik çevrelerin pek de güzeline gitmeyen bu beklenmedik gelişmeden sonra Türk-Yunan uyuşmazlıklarının nasıl bir tarafa gireceği ve kim tarafından nasıl giderileceği merak konusu olurken iki ülke tekrar arabulucuların devreye girmesine gereksinim duyabilir.

  • Yunan medyasında Çavuşoğlu ve Dendias’ın gergin basın toplantısı: ‘Canlı yayında gemileri yaktılar’
  • Çavuşoğlu’ndan Yunan mevkidaşı Dendias’a: Gerginliği sürdürürseniz biz de sürdürürüz
  • Yunanistan Dışişleri Bakanı Dendias’ın Ankara ziyaretinde hangi mevzular görüşülüyor?